Mówi się, że jesteście Ekospalarnią. Na czym polega ekologiczny charakter prowadzonej przez was działalności?

Łukasz Sarga Nasze przedsiębiorstwo spełnia wszystkie najwyższe normy emisyjne i środowiskowe określone przez obowiązujące przepisy. Dlatego realizowany przez nas proces przetwarzania odpadów w znacznym stopniu ogranicza emisję zanieczyszczeń do powietrza, nie generuje hałasu i nie zostawia nieprzyjemnego dla otoczenia odoru. Energia powstała ze spalania odpadów jest odzyskiwana i przekształcana w energię elektryczną oraz w energię cieplną do użytku przez mieszkańców Krakowa oraz działające w mieście zakłady i instytucje.

   W jaki sposób utrzymywane są wymagane parametry procesu przetwarzania odpadów?

Cały proces technologiczny jest na bieżąco monitorowany. W różnych miejscach – od komory spalania, po kominy odprowadzające spaliny – są zamontowane specjalne czujniki, które rejestrują odpowiednie parametry, na przykład temperaturę i stężenie tlenu w komorze spalania, jak też stężenie zawartości tlenku węgla w spalinach, prędkość ich przepływu, ciśnienie, zawartość i stężenie zanieczyszczeń emitowanych do atmosfery. Dane z czujników są przekazywane do centralnego systemu sterowania i kontroli klasy DCS, który zarządza przebiegiem poszczególnych etapów termicznej utylizacji odpadów.

   To system do obsługi automatyki przemysłowej…

Tak, to system, który zarządza pracą poszczególnych urządzeń i ciągów technologicznych przetwarzających odpady, dostosowując ich nastawy do aktualnych warunków wynikających z monitoringu sytuacji na linii produkcyjnej oraz zgodnie z ustalonymi wytycznymi środowiskowymi. To duży, rozbudowany system, pochodzący od fińskiego producenta, jednego z najbardziej liczących się na tym rynku.

   Od niedawna jego funkcjonowanie wspomagane jest przez system optymalizacyjny bazujący na sztucznej inteligencji. Na czym polega działanie tego nowego oprogramowania?

System optymalizacyjny działa na podstawie danych pobieranych z systemu sterowania i kontroli. Po ich analizie przekazuje automatycznie do systemu produkcyjnego wskazania co do pożądanych, optymalnych ustawień procesu przetwarzania odpadów na poszczególnych jego etapach. Producentem systemu jest firma duńska, a wdrożenie zostało wykonane przez firmę japońską. Wykorzystywane w nim modele i algorytmy zostały jednak dopasowane do warunków naszej spalarni na podstawie analizy wielu danych archiwalnych.

   Czy wdrożenie systemu optymalizacyjnego wymagało przeróbki, dostosowania, modernizacji systemu sterowania?

Nie, system optymalizacyjny jest osobnym oprogramowaniem, które stanowi rodzaj nakładki na istniejący system sterowania. Komunikuje się z systemem DCS, ale sam bezpośrednio nie zarządza przebiegiem procesu przetwarzania odpadów i nie steruje pracą wykorzystywanych w procesie technologicznym urządzeń. Przekazuje do systemu sterowania informacje, które mają służyć optymalizacji przebiegu procesu produkcyjnego. Można powiedzieć, że są to wskazówki, dzięki którym system produkcyjny może w każdej sytuacji działać w sposób optymalny. Innymi słowy, system gwarantuje najlepsze w danym momencie czy miejscu procesu technologicznego nastawy urządzeń i parametry realizowanych działań.

   Ustawianie odpowiednich parametrów procesu produkcyjnego jest też zadaniem systemu DCS. Co więc różni system optymalizacyjny od systemu sterowania i kontroli?

System produkcyjny działa według klasycznej, dwuwartościowej logiki zero-jedynkowej. Jeśli na linii produkcyjnej pojawi się dany stan, to w odpowiedzi ma być wybrana konkretna, ściśle zdefiniowana opcja działania. Natomiast system optymalizacyjny funkcjonuje według zasad logiki rozmytej, w której między stanem 0 a 1 może pojawić się wiele stanów pośrednich, co skutkuje różnym stopniem przynależności danego elementu do różnych zbiorów. W ten sposób lepiej radzi sobie ze sterowaniem linią technologiczną, bo procesy produkcyjne w wielu miejscach nie są jednoznaczne i ściśle określone. System optymalizacyjny bierze pod uwagę więcej parametrów i analizuje więcej zależności między parametrami niż system DCS. To system skalowalny, który w razie potrzeby można odłączyć i pozostać przy stosowaniu samego systemu sterowania i kontroli.