Przemysł 4.0, czyli czwarta rewolucja przemysłowa, to kolejny etap rozwoju zaawansowanych technologii informatycznych, rozszerzonej rzeczywistości i automatyzacji maszyn, łącząca sferę fizyczną, cyfrową i biologiczną. I gdzieś w tym wszystkim, pośród technologii zmieniającej radykalnie procesy i sposoby funkcjonowania każdej organizacji, odnaleźć musi się obszar BHP. Sukces wielu firm będzie bowiem zależał nie tylko od wdrożenia nowoczesnych systemów cyberfizycznych, ale także od przekonania samych pracowników do pozytywnego podejścia do transformacji technologicznej.

Tymczasem, spoglądając na zdecydowaną większość organizacji pod kątem zarządzania obszarem BHP, ma się wrażenie jakby czas stanął w miejscu co najmniej w latach 80. ubiegłego wieku. Zapewnienie bezpieczeństwa pracy przejawia się zazwyczaj zarzuceniem pracowników opasłymi procedurami i instrukcjami wykorzystywanych w danej firmie maszyn, napisanymi w nieprzystępnym, technicznym języku oraz poddaniu próbie wytrzymałości na nużących szkoleniach wstępnych. Jednocześnie szkolenia okresowe zazwyczaj są fikcją, polegającą na przeklikaniu prezentacji e-learningowej i zaliczeniu testu na podstawie odpowiedzi uzyskanych od współpracownika, który miał to nieszczęście podchodzić do niego jako pierwszy. Służba BHP, a za nią nieświadoma często osoba odpowiedzialna za ten obszar, zdaje się nie zauważać, że zarządzanie w tym zakresie może być nie tylko przyjemne, ale także znacząco podnieść wartość przedsiębiorstwa na rynku, stanowiąc jeden z filarów rewolucji technologicznej w organizacji.

Nowoczesne podejście do BHP polega na transformacji dotychczasowych procesów zarządzania kulturą bezpieczeństwa pracy. Słowem, takim przekształceniu przestarzałych koncepcji w interesujące dla pracowników rozwiązania, dzięki którym będą oni aktywnie i z chęcią uczestniczyć w rozwoju organizacji wykorzystując nowinki technologiczne zabezpieczające ich zdrowie i życie.

Coraz więcej możliwych rozwiązań  

Do przełomowych rozwiązań, pozytywnie wpływających na bezpieczeństwo pracy, zaliczają się urządzenia elektroniczne zaprojektowane do noszenia na ciele pracownika, które w innowacyjny sposób zapewniają pracownikowi ochronę, zmniejszając ryzyko wypadków przy pracy. Najczęściej są to smartwatche i smartbandy, które monitorują aktywność fizyczną i podstawowe parametry życiowe użytkownika. Czujniki wykrywają sytuacje potencjalnie niebezpieczne, jak upadek czy potknięcie się, ale też niepożądane zdarzenia, w tym nieprzestrzeganie przepisów BHP.

Również odzież i obuwie robocze, a także środki ochrony indywidualnej, mogą być wyposażone w czujniki i mikroprocesory zapewniające stałą łączność z siecią, monitorując ruchy i wskaźniki fizjologiczne użytkownika, w tym temperaturę skóry, tętno czy chód i postawę. Jednocześnie analizują parametry środowiskowe, umożliwiając wykrycie wszelkich nieprawidłowości spowodowanych przeciążeniem czy innym osłabieniem organizmu. Wreszcie można wymienić zestawy AR, które pozwalają użytkownikowi na bieżącą interakcję ze światem rzeczywistym i wirtualnym, wykrywając objawy stresu i zmęczenia.

Atutem wszystkich rozwiązań z zakresu wearables technology jest pozyskiwanie i przetwarzanie danych w czasie rzeczywistym, co pozwala na podjęcie niezwłocznej reakcji w przypadku wykrycia działania, które jest potencjalnie niebezpieczne lub niepożądane. W połączeniu ze zintegrowanym centrum komunikacji i analizy danych, rejestrującym informacje istotne z punktu widzenia BHP, organizacja może zarządzać bezpieczeństwem i dobrostanem pracowników nie tylko w sposób reaktywny, ale także proaktywny, identyfikując i oceniając ryzyko w celu zapobiegania lub minimalizowania szkód oraz promowania bezpieczeństwa i higieny pracy.

Przykładem takiej proaktywnej ochrony, która może zapobiec wystąpieniu wypadku przy pracy będzie wyposażenie pracownika zatrudnionego na stanowisku kierowcy w urządzenia wykrywające zmęczenie, które będą monitorować styl jazdy, ruchy za kierownicą, częstotliwość mrugania czy nawet ekspresję twarzy. W przypadku wychwycenia najmniejszych oznak zmęczenia czy senności, urządzenia niezwłocznie zaalarmują kierowcę i/lub osobę nadzorującą pracę kierowcy o konieczności skorzystania z przerwy celem zregenerowania sił do dalszej pracy.

Innym przykładem proaktywnej ochrony będzie wyposażenie pracowników wykonujących niebezpieczne prace na dużej wysokości w odzież roboczą i środki ochrony indywidualnej wyposażone w mikroprocesory monitorujące temperaturę ich ciała oraz tętno. W przypadku wykrycia zwiększonej temperatury ciała oraz podwyższonego tętna pracownika, które może skutkować omdleniami i upadkiem z wysokości, urządzenie zaalarmuje pracownika i/lub jego przełożonego o konieczności udania się w bezpieczne miejsce i zapewnienia wsparcia medycznego.

Wearable technologies i powiązane z nimi inteligentne systemy monitorowania mogą zagwarantować pracownikom bezpieczeństwo w każdej chwili i w każdym miejscu, niezależnie od tego czy konkretny pracownik wykonuje pracę w pojedynkę czy w grupie współpracowników, jak również czy praca wykonywana jest w zatłoczonym zakładzie pracy czy bez możliwości jakiegokolwiek natychmiastowego wsparcia ze strony organizacji.