Sprawcą wspomnianego wyżej „zamieszania” jest wydawnictwo Helion, a konkretnie coroczna promocja, w której można się obkupić na jakiś czas do przodu. Poniżej kilka całkiem świeżych tytułów wraz z krótkim komentarzem, dlaczego wybrałem właśnie te z szerokiego portfolio Heliona. Przy czym nie tyle rekomenduję, co polecam uwadze.

„Practical Business Process Modeling and Analysis” (Jim Sinur, Zbigniew Misiak, Bartosz Biernatowski)

To jedna z książek, która rzuciła mi się w oczy z powodu aktualności poruszanego tematu i praktycznego podejścia do kwestii, z którą wielu analityków musi się dziś mierzyć. Pozycja ta zdaje się łączyć klasyczne podejście do modelowania procesów z perspektywą ich optymalizacji pod kątem transformacji cyfrowej i automatyzacji, w tym z wykorzystaniem AI. Na co liczę? Że nie będzie to kolejna książka „o ładnych diagramach”, tylko realne wsparcie w myśleniu o procesach jako o żywych mechanizmach organizacji z konkretnymi przykładami z projektów, pokazującymi co faktycznie działa, a co kończy się tylko dobrze wyglądającym BPMN-em. Co ważne, autorami są doświadczeni praktycy BPM.

„The Business Analyst’s Career Master Plan” (Jamie Champagne)

Jako analityk często myślę nie tylko o technikach pracy, ale też o tym, jak budować karierę, która ma sens i trwa, nie tylko przez kolejne projekty, ale przez lata rozwoju. Liczę zatem na to, że to nie jest „suchy przewodnik o narzędziach i kompetencjach”, ale praktyczny plan rozwoju zawodowego, który prowadzi od podstawowych zasad BA przez narzędzia, kompetencje miękkie, relacje z interesariuszami, aż po wybór specjalizacji i rozwój przywództwa. Szczególnie zależy mi też na tym, by sprawdzić jak Jamie Champagne próbuje spojrzeć w przyszłość tego zawodu, bo to właśnie takie wizje lubię konfrontować z własnymi obserwacjami i poglądami. Jak obiecuje opis, to książka, która może być nie tylko ściągą do pracy, ale też mapą, którą analityk może wykorzystać, żeby planować swoją drogę zawodową z większą pewnością siebie i jasnością kierunku.

”Agenci AI bazujący na modelach  językowych” (Mariusz Hofman)

Tytułowi agenci to jeden z najbardziej dynamicznie rozwijających się tematów w obszarze technologii wspierających analizę biznesową i automatyzację, a jednocześnie wciąż niewiele jest w polskim języku materiałów, które wyjaśniają je w sposób praktyczny i biznesowy. Mariusz Hofman stawia sobie za cel rozjaśnienie istoty takich agentów, pokazanie ich architektur, od prostych, wyspecjalizowanych implementacji po złożone systemy współdziałających modułów oraz praktycznych scenariuszy użycia w kontekście realnych potrzeb firm i organizacji. Dlaczego ta książka jest interesująca właśnie teraz? Bo w 2026 r. wielu analityków stoi przed pytaniem: „jak wykorzystać potencjał narzędzi AI w swojej pracy”, a agenci AI są jedną z najczęściej sugerowanych odpowiedzi na to pytanie, nie tylko jako technologiczna ciekawostka, ale jako realna metoda usprawnienia procesów i podejmowania decyzji w biznesie.

„Domain-Driven Transformation” (Carola Lilienthal, Henning Schwertner)

Z kolei ta książka wydaje się ciekawa dla analityków właśnie teraz, bo dotyka jednego z najważniejszych wyzwań współczesnego IT i biznesu: transformacji przestarzałych systemów i ich dostosowania do zmieniającej się rzeczywistości technologicznej i organizacyjnej. Autorzy prezentują podejście oparte na Domain-Driven Transformation, które łączy analizę procesów biznesowych, wydzielanie bounded contexts i refaktoryzację z narzędziami takimi jak EventStorming, Domain Storytelling czy Modularity Maturity Index, obiecując kompletną strategię od stanu obecnego do stabilnej i gotowej na zmiany architektury. Liczę, że lektura będzie swego rodzaju odtrutką na inną książkę o DDD, którą wciąż „przetwarzam”, być może pozwalając spojrzeć na to samo zagadnienie z perspektywy innego autora i zweryfikować własne wnioski.

„Produkty oparte na sztucznej inteligencji” (Marily Nika)

Nie jest to tylko ogólny przewodnik po sztucznej inteligencji, ale podręcznik projektowania, budowy i rozwijania produktów bazujących na AI i GenAI, od fazy ideacji, przez budowanie i testowanie, aż po zarządzanie zespołem produktowym i podejmowanie strategicznych decyzji w kontekście kompromisów technicznych i biznesowych. Na co można liczyć po lekturze? Przede wszystkim na lepsze rozumienie cyklu życia produktów AI i GenAI, listę narzędzi do pracy nad projektami wykorzystującymi modele językowe i agentowe, a także przykłady realnych zastosowań, które mogą inspirować analityków przy planowaniu własnych rozwiązań, szczególnie w czasach, gdy AI coraz bardziej wymaga świadomego podejścia projektowego od samego początku. Wierzę zresztą, że analitycy mają tutaj swoją rolę do odegrania, bo w tle jest też bardzo praktyczne pytanie: jak robić to mądrze, zanim organizacja „utopi” pierwsze (albo kolejne) miliony w źle zaprojektowanych inicjatywach AI?

„Postman w praktyce” (Rafał Podraza)

W tej książce moją uwagę przykuł praktyczny fokus na narzędziu Postman jako środowisku do testowania i eksplorowania REST API, co jest tematem coraz bardziej kluczowym dla analityków pracujących z systemami rozproszonymi i integracjami. Czego można się spodziewać, sądząc po spisie treści? Przede wszystkim tego, że Postman będzie tu traktowany nie jako proste narzędzie do „odpytywania endpointów”, ale jako pełnoprawne wsparcie analizy technicznej. Opis książki sugeruje podejście nastawione na eksplorowanie kontraktów API, świadome testowanie scenariuszy biznesowych (w tym przypadków brzegowych), pracę z kolekcjami, środowiskami i automatyzacją, a także wykorzystywanie API jako źródła wiedzy o faktycznym zachowaniu systemu. Można się więc spodziewać materiału, który pomaga czytać API jak specyfikację, identyfikować niejawne reguły i zależności integracyjne oraz wcześniej wychwytywać ryzyka, jeszcze na etapie analizy, a nie dopiero podczas implementacji czy testów końcowych. Liczę na sporą dawkę wiedzy.

„Myślenie systemowe dla programistów” (Diana Montalion)

Ta książka trafiła na listę dlatego, że interesujące jest nie tylko jej przesłanie, ale przede wszystkim to, do kogo jest ono kierowane. Otóż bezpośrednio do programistów, pokazując, jakie spojrzenie na złożoność, nieprzewidywalność i systemy autorzy chcą dziś kształtować po stronie wytwórczej. Dla analityka to cenna okazja, by zajrzeć „na drugą stronę lustra” i zobaczyć, jak programistom tłumaczy się myślenie systemowe, nieliniowe zależności oraz konsekwencje decyzji projektowych w czasie. Taka perspektywa pozwala lepiej zrozumieć sposób myślenia zespołów technicznych, a w efekcie łatwiej budować wspólny język, lepsze modele i bardziej świadome rozwiązania, zamiast ograniczać się do własnych narzędzi i ram analitycznych.

„Certyfikowany inżynier wymagań” (Karolina Zmitrowicz)

To jedyny tytuł z całej listy, który już zdążyłem poznać. I chociaż sięgałem po niego niekoniecznie w kontekście zdawania jakiegoś egzaminu, to i tak uważam ją za wartą swojego miejsca w zestawieniu. Dlaczego? Bo jest czymś więcej niż tylko zbiorem pytań i odpowiedzi przygotowujących do certyfikacji. Każdy rozdział nie ogranicza się tu do suchego testowania pamięci, bowiem autorka tłumaczy podstawowe koncepcje, zasady i mechanizmy stojące za technikami i narzędziami, dzięki czemu nawet osoby niezainteresowane formalną ścieżką certyfikacyjną mogą wynieść z tej lektury coś wartościowego. Książka dodaje ducha mocno teoretycznemu sylabusowi IREB CPRE.

Paweł Cyzman Paweł Cyzman  

Autor jest starszym analitykiem biznesowym w firmie Kruk.