Według danych Eurostatu za 2025 r. w Polsce jedynie 8,36 proc. firm wykorzystywało technologię AI. To sporo poniżej unijnej średniej (19,95 proc.). W obu przypadkach statystykę ciągną jednak w dół małe firmy. Otóż z AI w UE korzysta już większość dużych przedsiębiorstw (55,03 proc.) i niemało średnich (30,36 proc.). Za to jedynie 17 proc. małych podmiotów – według ustaleń Eurostatu, które przytacza Newseria Biznes.

Obliczenia unijnych statystyków, wskazujące, iż polskie firmy odstają w dół pod względem wykorzystania AI, zdają się potwierdzać dane PwC.

Otóż wynika z nich, iż tylko 9 proc. polskich pracowników korzystało na co dzień w pracy z narzędzi generatywnej AI. Aż 53 proc. nie sięgnęła po nie nigdy – tak odpowiadali w badaniu “Global Workforce Hopes and Fears Survey 2025”. Dla porównania globalne liczby w badaniu to odpowiednio 14 proc. i 45 proc.

Codzienne korzystanie z agentycznej AI deklarowało natomiast jedynie 3 proc. polskich respondentów (6 proc. na świecie). Nigdy jej nie używało 67 proc. (57 proc. na świecie).

Natomiast blisko połowa pytanych zapewnia, iż używała Gen AI profesjonalnie w ciągu ostatnich 12 miesięcy (45 proc. vs. 54 proc. na świecie).

„Polskie firmy powinny inwestować w zwiększenie umiejętności korzystania z technologii, bo bez tego będziemy tracić przewagę konkurencyjną” – komentuje dane Katarzyna Komorowska, partnerka PwC Polska, liderka zespołu People & Organization.

Brak strategii hamulcem

Trudno jednak, aby rozwój AI dostał przyspieszenia, skoro firmy zaniedbują strategię w zakresie sztucznej inteligencji. Tylko 45 proc. ankietowanych firm zadeklarowało, że posiada taki dokument – według raportu PwC Polska “Polskie firmy nie wykorzystują w pełni potencjału AI”. Co istotne, wzrost rok do roku wyniósł +24 proc., co sugeruje, że sytuacja ta będzie się poprawiać.

Tym niemniej aż 80 proc. pracowników w Polsce wciąż nie ma formalnej zgody na korzystanie z generatywnej AI w pracy. Zatem albo rezygnują z niej całkiem albo uskuteczniają Shadow AI. Większość bowiem przyznała, że używa sztucznej inteligencji do wyszukiwania i weryfikowania informacji.

Cierpi efektywność projektów sztucznej inteligencji

Brak strategii negatywnie odbija się jednak na efektywności działań. Aż 66 proc. firm badanych przez PwC twierdzi że większość ich projektów AI nie jest wdrażana produkcyjnie. Ponad połowa (56 proc.) utrzymuje, że korzyści z tych wdrożeń są żadne lub częściowe. Tylko 11 proc. deklaruje, że większość ich pracowników systematycznie korzysta z implementowanych rozwiązań AI.

„Wyzwaniem dla wielu polskich firm pozostaje nadal przejście od dobrego pomysłu na projekt AI do wdrożenia produkcyjnego” – podkreśla Jakub Borowiec, partner PwC Polska, lider zespołu Analytics & AI.

Jest to związane według niego zwłaszcza z koniecznością transformacji technologicznej, kosztami i cyberryzykiem.

„Bezpieczeństwo danych jest kluczowym aspektem przy cyfryzacji i budowaniu wdrożeń AI na dużą skalę. Sposób na rozwiązanie tych problemów jest (na papierze) prosty. Firmy powinny się skupić na budowaniu swoich strategii cyfrowych oraz na współpracy z najlepszymi specjalistami z zakresu technologii” – twierdzi ekspert.

Jakie są korzyści z AI oraz agentów

Widać je zwłaszcza obszarach, gdzie procesy są powtarzalne i dobrze zdefiniowane. Jest to dział IT i działalność operacyjna firmy (47 proc. i 40 proc. wskazań firm wg PwC).

Już 66 proc. firm twierdzi, że dzięki sztucznej inteligencji skróciło czas wykonywania codziennych obowiązków przez swoich pracowników o ponad 10 proc.

AI niewiele pomaga przedsiębiorcom w kwestiach związanych podatkami i regulacjami (compliance) – 9 i 12 proc. wskazań.

Natomiast polskie firmy korzystające z agentów AI za największe korzyści z nich uznają: redukcję kosztów (53 proc.), poprawę jakości obsługi klienta (49 proc.) i zwiększanie produktywności (44 proc.). Przy czym aż 51 proc. planuje zwiększyć budżet na AI z powodu zainteresowania agentami.

39 proc. firm w badaniu PwC deklaruje, że wydało od 100 tys. do 500 tys. zł na inwestycje w projekty związane z AI oraz zaawansowaną analityką.

Pracownicy bardziej doceniają AI niż szefowie

Z kolei w badaniu „Randstad Workmonitor 2026” 64 proc. pracowników w Polsce docenia ułatwienia dzięki AI. Prawie 70 proc. zatrudnionych deklaruje, że AI ułatwia im realizację zadań. Wygląda jednak na to, że szefowie często tego nie dostrzegają (lub nie doceniają). Otóż wśród pytanych pracodawców o połowę niższy odsetek – 33 proc. – zauważa wzrost efektywności dzięki sztucznej inteligencji.

Jednocześnie aż 48 proc. zatrudnionych obawia się o przyszłość swojej pracy w obliczu automatyzacji. Zapewne mają wątpliwości, czy ich umiejętności będą jeszcze potrzebne.

Grozi AI Gap

Wyniki badania EY „Jak polskie firmy wdrażają AI” pokazują, że w 2025 roku aż 3 na 4 organizacje (74 proc.) ograniczyło rekrutację w związku z implementacją sztucznej inteligencji. Najczęściej dotyczyło to stanowisk niewymagających dużego doświadczenia oraz związanych z wykonywaniem rutynowych czynności.

Jednak firmy, które wdrażają takie zmiany na dużą skalę, ryzykują powstaniem AI Gap – luki kompetencyjnej, wynikającej z braku ról juniorskich. Otóż doświadczeni pracownicy nie będą mieli komu przekazać swojej wiedzy.

„Do realizacji prostych zadań organizacje chętnie wykorzystują nowe technologie, rezygnując z zatrudniania mniej doświadczonych pracowników. Firmy muszą być jednak świadome, że takie działania będą skutkować brakiem osób, które byłyby w stanie wypełnić lukę kompetencyjną po pracownikach awansujących lub odchodzących na emeryturę” – przestrzega Katarzyna Ellis, partnerka EY Polska i liderka zespołu People Consulting.

Potwierdza to ponownie znaczenie strategii AI. Jej brak lub luki w tej strategii oraz nieprzemyślane wdrażanie rozwiązań AI bez długofalowego planu może zaszkodzić organizacji, albo utrudnić osiągnięcie korzyści.