Chociaż często słyszy się, że usługi chmurowe nie są tanie, a korzystanie z nich niesie ze sobą wiele zagrożeń, najwięksi dostawcy z roku na rok systematycznie powiększają swoje przychody. Gartner przewiduje, że w bieżącym roku globalne wydatki na chmurę publiczną wyniosą 723,4 mld dol., podczas gdy w ubiegłym roku było to „jedynie” 595,7 mld dol. Tradycyjnie najwięcej pieniędzy przyniesie sprzedaż SaaS – 299 mld dol., a w dalszej kolejności IaaS (212 mld) oraz PaaS (209 mld).

Analitycy zwracają uwagę na wzrost zainteresowania klientów ofertą usług CIPS (Cloud Infrastructure and Platform Services), czyli w pełni funkcjonalnej platformy, w ramach której funkcjonalność IaaS oraz PaaS dostarczana jest jako zintegrowana usługa w chmurze. Gartner spodziewa się, że wydatki użytkowników końcowych na CIPS wzrosną o 24,2 proc. w 2025 r., osiągając poziom 301 mld dol. Przewiduje się, że w tym roku sprzedaż usług CIPS będzie stanowić 72 proc. wydatków IT na IaaS i PaaS, w porównaniu z 70 proc. w 2022 r.

– Wykorzystanie sztucznej inteligencji w IT i operacjach biznesowych przyspiesza rolę przetwarzania w chmurze we wspieraniu operacji biznesowych oraz osiąganiu lepszych wyników. Sposoby użycia zasobów chmurowych nadal się rozwijają, z coraz większym naciskiem na rozproszone, hybrydowe, natywne dla chmury i wielochmurowe środowiska. Dzięki temu rynek publicznych usług w chmurze osiągnie 21,5 proc. wzrostu w 2025 roku – mówi Sid Nag, Vice President Analyst w Gartnerze.

Duże nadzieje w sztucznej inteligencji pokładają również najwięksi dostawcy usług chmurowych. Microsoft zainwestował jak do tej pory 13 mld dol. w OpenAI, podczas gdy Amazon wpompował 8 mld dol. w Anthropic. Również Google ulokowało w tym startupie 2 mld dol., jednocześnie przeznaczając grube miliardy na rozwój własnego modelu Gemini. Zdaniem wielu analityków firmy, które korzystają z oprogramowania lub usług platformy chmurowej, już niedługo zobaczą nowy przycisk, uruchamiający funkcję generatywnej AI.

– Sztuczna inteligencja to wyścig bez linii mety. To technologiczny filar, coś co będzie działo się zawsze. Od początku czuliśmy, że nie będzie wyłącznie jednego modelu AI i dlatego chcemy działać jako neutralna platforma, która oferuje firmom opcje dla modeli sztucznej inteligencji, coś w rodzaju Szwajcarii wśród gigantów chmurowych – tłumaczył Matt Garman, dyrektor generalny Amazon Web Services podczas konferencji WSJ Tech Live w październiku.

Giganci zyskują przewagę

Globalny rynek usług chmurowych jest zdominowany przez trzy amerykańskie koncerny, które łącznie mają ponad 60 proc. udziału w nim. Palmę pierwszeństwa od samego początku dzierży AWS, który rozpoczął świadczenie usług chmury obliczeniowej już w 2006 r. Według Synergy Research ten usługodawca kontrolował w IV kwartale ubiegłego roku 30 proc. rynku, podczas gdy w analogicznym okresie 2022 r. było to 32 proc. „Grupę pościgową” tworzą Microsoft i Google. I choć z roku na rok zmniejszają swój dystans do lidera, to jego przewaga jest wciąż bezpieczna. Microsoft w czwartym kwartale 2024 r. miał 21 proc. udziału w globalnym rynku i od dekady pozostaje drugim graczem tym segmencie. Ostatnie miejsce na podium zajmuje Google Cloud (12 proc.), systematycznie zwiększając swój udział w rynku, jednak dzieje się to powoli – w czwartym kwartale 2021 r., wynosił on 10 proc.

Jak na razie niewiele wskazuje na to, że ktokolwiek może poważnie zagrozić trójce największych dostawców. Co więcej, analitycy uważają, że ich silne zaangażowanie w rozwój modeli sztucznej inteligencji pozwoli im jeszcze bardziej oddalić się od rywali. Według analizy S&P Global giganci chmurowi agresywnie inwestują w AI – ich łączne wydatki kapitałowe na ten cel wzrosły o 60 proc. w ujęciu rocznym. Prognozy wskazują, że w tym roku trzej główni gracze na rynku chmury odnotują wzrosty o 20 proc. lub większe. Jednak nie wszyscy postrzegają tę kwestię w taki sam sposób.

– Modele językowe i ich szkolenie wymagają ogromnych zbiorów danych, także tych poufnych. Pojawiają się nowe regulacje prawne, a jednocześnie rośnie świadomość zarządzających firmami w odniesieniu do szerokiej palety dostępnych rozwiązań, w tym z naszego rodzimego rynku. W efekcie będziemy obserwować wzrost znaczenia podmiotów wywodzących się z krajów UE, a także instytucji państwowych – tłumaczy Tomasz Sobol, Marketing Development Manager CEE w OVHcloud.

Z kolei Tomasz Magda, CEO Produkcji Chmur, tylko częściowo zgadza się z tezą, że boom na sztuczną inteligencję wzmocni pozycję hiperskalerów. Jego zdaniem ich największymi atutami są platformy marketplace zasilane przez rozbudowany ekosystem partnerski, wysoka dostępność, interoperacyjność oraz wszechobecność usług dzięki licznym oddziałom i centrom danych rozsianym po całym świecie. Tomasz Magda dostrzega jednak pewną szansę dla mniejszych graczy. Jego zdaniem chmura od hiperskalerów nadal ma dość wysoki próg wejścia, co skutecznie odstrasza wielu klientów. Zaprojektowanie środowiska IT w chmurze publicznej wymaga wysokiej klasy specjalistów DevOps, a tych – jak wiadomo – brakuje. Małe i średnie firmy rzadko mogą sobie pozwolić na zatrudnienie specjalisty zarabiającego powyżej 20 tysięcy zł. Ta luka kompetencyjna tworzy nową przestrzeń dla dostawców chmury łatwej w obsłudze.

Jednym z takich przykładów jest amerykański startup Wasabi, oferujący usługi przechowywania danych. Dave Friend, CEO i współzałożyciel tej firmy buduje biznes, robiąc niemal wszystko na odwrót niż trójka gigantów.

– Rozmawiałem z klientami i pytałem ich o potrzeby dotyczące pamięci masowych. Najbardziej narzekali na skomplikowane rachunki wystawiane przez największych dostawców usług chmurowych. Ludzie wręcz nienawidzą tego, że za każdym razem, gdy wykonują operację związaną z pobraniem czy przesłaniem danych, otrzymują jakąś drobną opłatę – mówi Dave Friend.

Rachunek za usługi w Wasabi zawiera tylko jedną linijkę – wykorzystaną powierzchnię dyskową. Poza tym pierwszą rzeczą, którą firma robi, wkraczając na lokalny rynek, jest próba podpisania umów z najlepszymi dystrybutorami oraz resellerami. Dave Friend uważa, że w ten sposób tworzy barierę dla konkurenta, który przychodzi do klienta z przesłaniem: „jesteśmy tańsi niż Wasabi”. System zdaje się dobrze działać, albowiem ta działająca od 2015 r. firma pozyskała już ponad 100 tys. klientów.