Szpitale należą do jednych z najbardziej energochłonnych obiektów i dzieje się tak nie bez powodu. W celu zapewnienia pacjentom bezpieczeństwa i komfortu działają w trybie 24/7, wykorzystując zaawansowany sprzęt, a ich funkcjonowanie wymaga ściśle kontrolowanych warunków. Tym bardziej że zapotrzebowanie na energię obejmuje wiele obszarów jednocześnie – od systemów HVAC, przez oświetlenie, po procesy sterylizacji – które sumują się, zwiększając całkowite obciążenie energetyczne. A zatem, choć postęp w zakresie rozwoju sprzętu medycznego, robotyki i cyfryzacji poprawia jakość opieki nad pacjentami, to zwiększa też zużycie energii. To z kolei mocno obciąża budżety operacyjne i cele związane ze zrównoważonym rozwojem. Zwłaszcza, że koszty energii niezmiennie rosną, przy czym blisko 89 proc. energii w globalnym sektorze ochrony zdrowia pochodzi z paliw kopalnych (dane International Energy Agency).

Wyobraźmy sobie szpital, w którym każdy aspekt funkcjonowania – od oświetlenia po sprzęt ratujący życie – zasilany jest czystą, odnawialną energią. Taka wizja to szpital „all-electric”, czyli rewolucyjny, w pełni zelektryfikowany obiekt, którego celem jest ograniczenie emisji dwutlenku węgla, poprawa efektywności energetycznej oraz stworzenie bezpieczniejszego środowiska dla pacjentów i personelu.

Koncepcja w pełni zelektryfikowanego szpitala, opracowana przez specjalistów Schneider Electric, to nie tylko całkowite przejście na energię elektryczną. Chodzi o przeobrażenie sposobu, w jaki działają szpitale – stworzenie inteligentnych, zrównoważonych i bardziej przyjaznych przestrzeni zarówno dla pacjentów, jak i personelu. U podstaw takiej transformacji leżą cztery kluczowe idee: elektryfikacja, cyfryzacja, integracja i automatyzacja.

Elektryfikacja: zasilanie czystą energią

Elektryfikacja stanowi punkt wyjścia transformacji. Oznacza przy tym zastępowanie systemów opartych na paliwach kopalnych, takich jak kotły gazowe czy generatory diesla, elektrycznymi alternatywami, które są bardziej wydajne i zrównoważone. Takie rozwiązania to: elektryczne systemy i pompy ciepła, elektryczne kuchnie i sprzęt do sterylizacji, stacje ładowania pojazdów elektrycznych dla karetek i personelu, a także panele fotowoltaiczne i magazyny energii na miejscu. Te ostatnie pełnią kluczową rolę w zapewnieniu ciągłości działania szpitala – w razie przerw w dostawach prądu pozwalają natychmiastowo przejąć zasilanie krytycznych systemów medycznych i infrastruktury. Dzięki nim placówka może działać nieprzerwanie, niezależnie od wahań w sieci, a pacjenci i personel zyskują gwarancję bezpieczeństwa. Co ważne, elektryfikacja to nie tylko wymiana sprzętu – to budowanie infrastruktury gotowej na przyszłość, odpornej, elastycznej i zdolnej do wspierania nowych technologii w miarę ich pojawiania się.

Cyfryzacja: inteligentniejsze systemy, lepsze decyzje

Dzięki narzędziom cyfrowym w pełni zelektryfikowany szpital zyskuje swoistą inteligencję – dane zbierane w czasie rzeczywistym przekładają się tu na konkretne działania. Czujniki IoT monitorują zużycie energii, stan sprzętu i jakość powietrza, wspierając lepszą konserwację i komfort pacjentów. Z kolei cyfrowe bliźniaki pozwalają testować zmiany przed ich wdrożeniem, zmniejszając potencjalne ryzyka i poprawiając planowanie. I wreszcie platformy chmurowe zapewniają scentralizowany wgląd w zużycie energii, stan sprzętu i potrzeby konserwacyjne. Efekt może być porównany do „dania” szpitalowi cyfrowego układu nerwowego, który czuje, myśli oraz reaguje.

Integracja, czyli burzenie silosów

Szpitale to złożone środowiska, w których systemy często działają w oderwaniu od siebie. Integracja zmienia to, łącząc zarządzanie energią, opieką kliniczną i infrastrukturą w jeden reagujący ekosystem. W efekcie szpital działa płynniej i komunikuje się skuteczniej. W tej koncepcji inteligentne czujniki wykrywają duże zagęszczenie ludzi lub rosnący hałas i automatycznie powiadamiają personel. Ponadto zespoły kliniczne mogą monitorować kluczowe systemy, takie jak zasilanie bezprzerwowe czy kontrola izolacji, w czasie rzeczywistym.

Jednak integracja to nie tylko to, co dzieje się „na zapleczu” – zmienia też doświadczenie pacjentów. Przykładowo, w pilotażu stworzonym we współpracy ze Schneider Electric brytyjski Nottingham University Hospitals NHS Trust testuje technologię inteligentnych sal, która pozwala pacjentom sterować oświetleniem, temperaturą i roletami bezpośrednio z łóżka. Zwiększa to niezależność pacjentów i odciąża personel.

Jednym z przykładów praktycznej realizacji wizji Schneider Electric jest brytyjski National Rehabilitation Centre (NRC) – pierwszy w UK szpital o zerowej emisji netto. Dzięki w pełni elektrycznym systemom, panelom solarnym i inteligentnej automatyzacji ta placówka pokazuje, jak integracja może uczynić szpitale bardziej zrównoważonymi, wydajnymi i przyjaznymi dla wszystkich.