Światowy boom na centra danych nie omija Polski

Obserwowany w ostatnim czasie wielki wzrost inwestycji w centra danych jest efektem przede wszystkim gwałtownego rozwoju sztucznej inteligencji i przetwarzania w chmurze. Jak wynika z najnowszego raportu CBRE „Global Data Center Trends”, w 2025 r. popyt na powierzchnię w centrach danych na całym świecie osiągnął rekordowy poziom. Głównym motorem tego wzrostu są hiperskalerzy i dostawcy usług chmurowych.

W efekcie trwającego boomu wiele rynków zmaga się z ograniczoną dostępnością mocy energetycznej. Popyt wynosi zapotrzebowanie na prąd do poziomów, do których dostarczająca go sieć nigdy nie była projektowana. Zdaniem Międzynarodowej Agencji Energetycznej już w przyszłym roku globalne zużycie energii przez centra danych może być ponad dwukrotnie większe niż w 2022 r., osiągając poziom 1000 TWh, czyli mniej więcej tyle, ile zużywa cała Japonia.

Rośnie przy tym zainteresowanie Polską jako atrakcyjnym miejscem do lokowania centrów danych i ich eksploatacji. Zdaniem ekspertów dodatkowo wzmacniać je będą ograniczenia administracyjne dla tego rodzaju inwestycji wprowadzane przez inne kraje. Między innymi z powodu problemów z podażą energii ograniczenia dla rozwoju centrów danych wprowadziły w Europie już takie kraje jak Holandia, Francja i Irlandia. Tamtejsza administracja bierze pod uwagę to, że zużycie energii w centrach danych jest 40 razy większe niż w innych nieruchomościach wykorzystywanych do komercyjnej działalności.

W takiej sytuacji wyzwaniem jest to, że z jednej strony trzeba budować coraz więcej energochłonnych centrów danych, aby sprostać rosnącemu zapotrzebowaniu na moc obliczeniową, a z drugiej konieczne stało się – wynikające z coraz częściej wprowadzanych regulacji – ograniczenie emisji dwutlenku węgla.

– Potrzeby energetyczne stawiają branżę centrów danych pod rosnącą presją w obszarze środowiskowym. Ale jej liderzy nie czekają na regulacje i sami wdrażają strategie ograniczania emisji w ramach Scope 1, 2 i 3. W tym celu stosują niskoemisyjne paliwo HVO, energię z OZE oraz analizę cyklu życia infrastruktury, by minimalizować ślad węglowy na każdym etapie realizacji inwestycji oraz eksploatacji obiektu. Ta kwestia będzie zajmować coraz więcej naszej uwagi z racji oczekiwań społecznych, ale też zobowiązań klientów centrów danych – mówi Krystian Pypłacz, dyrektor operacyjny Data4.

Łatwo nie będzie

Jak poinformował portal xyz.pl, w ostatnim czasie do Polskich Sieci Elektroenergetycznych (PSE) spłynęły wnioski o podłączenie obiektów centrów danych na łączną moc aż 130 GW. To szokująca liczba, jako że obecnie wszystkie elektrownie w kraju zapewniają łącznie ok. 72 GW mocy. Inwestorzy deklarują, że chcą uruchomić ponad 200 centrów danych, z których część miałaby potrzebować nawet 800 MW – to tyle, ile dostarcza jeden spory blok gazowy. Zdaniem PSE, gdyby zrealizowano zaledwie 5 proc. tych planów, to już trzeba byłoby budować nowe elektrownie porównywalne wielkością z Bełchatowem. Z jednej strony jest to ogromna szansa dla gospodarki, bo centra danych są infrastrukturą przyszłości, ale z drugiej – potężne wyzwanie dla energetyki.

Oczywiście, wspomniane 130 GW w deklaracjach to wielkość ogromnie zawyżona. A to wynika w dużej mierze z niedoskonałości polskich przepisów, które zezwalają na rezerwowanie mocy bez spełnienia dodatkowych warunków. I robi się to najczęściej bardzo „na wyrost”. Dlatego nie tylko sieć przesyłowa, ale i przepisy regulujące procedury wydawania zgód wymagają w Polsce zmian. Warto odnotować, że był to jeden z wielu tematów poruszanych podczas Debaty CRN „Centra danych w erze AI”.

– Na całym świecie, w kontekście przyłączy do sieci, największym wyzwaniem jest zawsze prąd. Problemem w Polsce jest też prawo energetyczne. Wygląda to tak, że jak mam działkę i prawo do nieruchomości, to składam wniosek o przyłącze określonej liczby MW. Mogę nawet nie wiedzieć, czy to wykorzystam, ale jeśli wniosek jest kompletny, to dostawca energii, jeżeli ma przyłącze, musi go rozpatrzyć pozytywnie. W rezultacie, przynajmniej w okolicach Warszawy, mamy do czynienia z masą zarezerwowanej mocy przyłączeniowej, z czego olbrzymia część nie będzie wykorzystywana. Odbywa się to nawet na zasadach spekulacji. Trwa w tej chwili dyskusja o przyszłych zmianach w prawie energetycznym, żeby uwolnić tę spekulacyjnie zarezerwowaną moc, która będzie potrzebna nowym centrom danych – mówił podczas debaty Sławomir Koszołko, CEO Atmana.

Urealniając krajowe prognozy, w najbardziej optymistycznych wariantach zakłada się, że za kilkanaście lat centra danych w Polsce będą zużywać kilka gigawatów, co i tak będzie wyzwaniem dla dostawców energii. Obecnie moc centrów danych działających w Polsce to niewiele ponad 200 MW.

Niezmiennie większość komercyjnej powierzchni serwerowej w Polsce zlokalizowana jest w Warszawie. Stolica wyróżnia się nie tylko pod względem wielkości centrów danych, ale również różnorodności oferowanych usług. Obok rozwiniętego segmentu kolokacji detalicznej, coraz większe znaczenie zyskuje kolokacja hurtowa, napędzana rosnącym zapotrzebowaniem ze strony dostawców chmurowych i dużych przedsiębiorstw. Poza tym na liście preferowanych lokalizacji w Polsce dominują duże miasta. O umiejscowieniu centrum danych decydują przede wszystkim miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego i możliwość zapewnienia sobie odpowiedniego przyłącza. Ważny jest też dostęp do wody używanej do chłodzenia systemu oraz kwestia odprowadzania nadmiarowego ciepła.

– Kluczowe jest strategiczne podejście do wyboru lokalizacji, zwłaszcza w przypadku nowych inwestycji. To nie tylko kwestia kosztów, ale także dostępności energii, kompetencji lokalnych kadr oraz potencjału dalszego rozwoju infrastruktury. Coraz częściej obserwujemy ścisłą współpracę z operatorami sieci elektroenergetycznych już na etapie planowania inwestycji, co pozwala lepiej zarządzać procesem budowlanym i integracją z siecią – mówi Cezary Gutowski, Sales Support Manager, Secure Power w Schneider Electric.