Najnowszy raport theprotocol.it i Pracuj.pl na temat stanu kompetencji miękkich w polskiej branży IT („Kompetencje miękkie w pracy i rekrutacji IT”), pokazuje, jak specjaliści oceniają swoje zdolności interpersonalne, w jaki sposób wpływają one na ich kariery oraz jakie wyzwania wiążą się z ich rozwojem. A to wszystko w momencie, gdy branża IT stoi przed pewnym nieoczywistym, choć istotnym, wyzwaniem. Chodzi o odpowiedź na pytanie, jak systemowo rozwijać indywidualne umiejętności społeczne i interpersonalne zespołów, aby zwiększać konkurencyjność poszczególnych firm, a w konsekwencji całego sektora? Łatwo nie będzie, skoro specjaliści IT mają problem z oceną i nazwaniem swoich kompetencji miękkich, co w istotny sposób wpływa na proces rekrutacji. Kiedy bowiem jedna strona oczekuje czegoś, co drugiej trudno rozpoznać, cała komunikacja w procesie rekrutacji może natrafić na spore trudności. W artykule prezentujemy pięć kluczowych wniosków z badania przeprowadzonego wśród 710 pracowników sektora technologii.

1. Kompetencje miękkie jako booster kariery

    Aż 65 proc. badanych zgadza się, że posiadanie wysoko rozwiniętych umiejętności miękkich pomaga im w rozwoju kariery. Co więcej, 60 proc. uważa je za istotne w kontekście przyszłych ścieżek zawodowych. Pomimo jednak tych deklaracji wielu specjalistów IT nie postrzega kompetencji interpersonalnych jako skutecznej ochrony przed ekspansją sztucznej inteligencji – tylko 29 proc. widzi w nich przewagę nad AI. W tym świetle jeszcze większą zagadkę stanowi fakt, że ponad połowa badanych dostrzega, iż pracodawcy z branży IT coraz częściej oczekują rozwiniętych kompetencji miękkich. Skąd ten brak spójności?

    Specjaliści ds. rynku pracy podkreślają w tym kontekście, że wciąż bywa tak, że w działach IT umiejętności techniczne bywają faworyzowane kosztem kompetencji miękkich. Wielu specjalistów awansuje na stanowiska kierownicze głównie ze względu na swoje osiągnięcia techniczne i projektowe, a niekoniecznie ze względu na zdolności przywódcze. W efekcie przybywa menedżerów, którzy znakomicie rozumieją kod, algorytmy czy architekturę systemów, ale mogą mieć trudności w budowaniu relacji z zespołem, motywowaniu go czy efektywnym delegowaniu zadań. Brak dostatecznych kompetencji liderskich wśród menedżerów IT może jednak mieć daleko idące konsekwencje.

    – Z jednej strony prowadzi do spadku zaangażowania pracowników, ich frustracji i w efekcie – do wzrostu rotacji w firmach. Pracownicy, którzy nie czują się wysłuchani, nie mają jasnych priorytetów i nie otrzymują wsparcia, są bardziej skłonni do poszukiwania nowych miejsc pracy. Z drugiej strony, osłabiona komunikacja na poziomie zarządzania projektami może prowadzić do nieefektywnego zarządzania zasobami, opóźnień i nieporozumień w zespołach. To z kolei będzie mieć kluczowy wpływ na funkcjonowanie biznesu – wyjaśnia Szymon Płodowski, Product Development Coordinator w Grupie Pracuj.

    Okazuje się zatem, że w obszarze kompetencji miękkich branża IT cierpi na brak wzorców i dobrych praktyk. Tymczasem mobilność na rynku pracy IT jest bardzo wysoka – 71 proc. specjalistów aktywnie szuka lub rozważa zmianę pracy w najbliższych 12 miesiącach. W obliczu tak dużej konkurencyjności umiejętności miękkie mogą stać się kluczowym wyróżnikiem kandydatów.

    *Odsetek badanych, którzy wskazali daną odpowiedź

    2. Pożądana umiejętność pracy w zespole

    Rekruterzy coraz częściej zwracają uwagę na kompetencje miękkie. W sumie 51 proc. specjalistów IT wskazało, że ich umiejętność współpracy w zespole była weryfikowana w trakcie rozmów rekrutacyjnych. Wysoko oceniane są również gotowość do podejmowania nowych wyzwań (46 proc.) oraz umiejętność pracy pod presją (46 proc.).

    Co czwarty respondent przyznał, że zdarzyło mu się odpaść z rekrutacji ze względu na niewystarczające kompetencje miękkie. Warto podkreślić, że problem ten dotyczy zarówno juniorów (29 proc.), jak i menadżerów (30 proc.). Te dane pokazują, że kompetencje interpersonalne stają się coraz ważniejszym kryterium oceny kandydatów – obok wiedzy technicznej.

    3. Negocjacje i autoprezentacja piętą achillesową

    Choć IT to jedna z najlepiej opłacanych branż, aż 46 proc. specjalistów przyznaje, że negocjowanie wynagrodzenia i warunków zatrudnienia jest dla nich źródłem stresu. Negocjacje oceniane są jako jedna z najsłabszych kompetencji miękkich wśród pracowników o profilu technologicznym.

    – Pracownicy, którzy potrafią jasno wyrażać swoje myśli i słuchać innych, skuteczniej negocjują warunki zatrudnienia i rozwijają swoje kariery. A to, jak się okazuje, bywa dla nich wyzwaniem i sprzyja stresowi. Stosunkowo wysokie na tle innych branż wynagrodzenia w IT nie są więc efektem zdolności negocjacyjnych specjalistów, lecz szeregu zewnętrznych, sprzyjających czynników. W obecnej, mniej niż dotychczas stabilnej sytuacji rynkowej, zachowanie wysokiego wynagrodzenia przy zmianie pracy może jednak wymagać już sprawniejszego poruszania się w negocjacjach – zauważa Piotr Trzmiel, dyrektor ds. rozwoju biznesu w theprotocol.it.

    Stresującym momentem jest również zakończenie współpracy – 30 proc. badanych odczuwa dyskomfort przy składaniu wypowiedzenia. Wyniki te sugerują, że rozwój kompetencji miękkich, takich jak asertywność i komunikacja, może pomóc w lepszym zarządzaniu kluczowymi momentami kariery. Wpływają również na inne skutki pracy w IT: pomagają w szybszej diagnozie albo uniknięciu wypalenia zawodowego, które potrafi stać się hamulcem kariery lub zmiany.