Przyspieszony zwrot

Ustawodawca, chcąc zachęcić jak największą rzeszę podatników do wystawiania faktur ustrukturyzowanych, wprowadził krótszy termin zwrotu nadwyżki podatku VAT naliczonego nad należnym. Naczelnik Urzędu Skarbowego, w terminie 40 dni od złożenia przez podatnika rozliczenia, jest zobowiązany do zwrotu różnicy podatku w przypadku łącznego spełnienia poniższych warunków.

Pierwszym z nich jest wystawianie wyłącznie faktur ustrukturyzowanych, w związku z wykonywaniem czynności, dla których występował obowiązek wystawienia faktur w danym okresie rozliczeniowym (z wyłączeniem faktur dokumentujących wewnątrzwspólnotową sprzedaż towarów na odległość). Ponadto kwota podatku naliczonego lub różnicy podatku, nierozliczona w poprzednich okresach rozliczeniowych i wykazana w deklaracji, nie może przekraczać 3000 zł. Następny warunek wymaga, aby przez kolejne 12 miesięcy poprzedzających bezpośrednio okres, w rozliczeniu za który podatnik występuje z wnioskiem o zwrot, musi być zarejestrowany jako czynny podatnik VAT, składać za każdy poprzedni okres rozliczeniowy deklaracje VAT, jak też posiadać rachunek rozliczeniowy lub imienny rachunek w SKOK, zawarty w wykazie podatników VAT czynnych (tzw. biała lista).

Jak można dostrzec, kluczową przesłanką do ubiegania się o szybszy zwrot jest udokumentowanie niemal całej sprzedaży za pomocą e-Faktur. W praktyce często wiąże się to z dwutorowym fakturowaniem zdarzeń gospodarczych, gdyż zdecydowana większość podatników nie korzysta na zasadzie dobrowolności z KSeF.

Należy zaznaczyć, że prawo do szybszego zwrotu będzie zachowane również wtedy, gdy oprócz faktur ustrukturyzowanych została wystawiona faktura: w standardowej formie, ze względu na brak zgodności z wersją ustrukturyzowaną; uproszczona w formie paragonu, jeżeli sprzedaż rejestrowana jest na kasie fiskalnej.

Zabezpieczenie faktur

Krajowym Systemem e-Faktur zarządza Szef Krajowej Administracji Skarbowej. Faktury są przechowywane w systemie przez 10 lat od końca roku, w którym zostały wystawione. Okoliczności te sprawiają, że podatnicy nie muszą przez ten okres samodzielnie przechowywać faktur ustrukturyzowanych. Co do zasady, w tym czasie większość zobowiązań podatkowych ulegnie już przedawnieniu.

Ustawodawca powiązał zachowanie autentyczności pochodzenia i integralności w odniesieniu do e-Faktur z wykorzystaniem Krajowego Systemu e-Faktur. Podatnicy mogą w ten sposób ograniczyć środki kontroli biznesowych, które ustalają wiarygodną ścieżkę audytu między fakturą a dostawą towarów lub świadczeniem usług.

Należy zwrócić też uwagę, że system nie ma zastosowania do wszystkich kategorii dokumentów. Dla przykładu, przez Krajowy System e-Faktur nie możemy wystawić faktur RR, not korygujących czy faktur pro forma.

Podsumowanie zmian

Skuteczność wprowadzonych przepisów w dużej mierze zależy od rozwiązań informatycznych. Jeżeli pełna wersja programu będzie intuicyjna w użytkowaniu, przejście na system e-Faktur może zoptymalizować proces rozliczeń podatku VAT. Szczególnie interesującą dla podatników opcją jest brak konieczności samodzielnego przechowywania faktur. Okoliczność ta może przyczynić się do zmniejszenia kosztów związanych z archiwizacją dokumentów księgowych.

Dodatkowo, podatnicy wystawiający faktury w KSeF nie muszą przesyłać na żądanie struktury Jednolitego Pliku Kontrolnego dla Faktur (JPK_FA). Dane te są dostępne dla organów podatkowych w systemie, przez co ich przesyłanie nie miałoby uzasadnienia. Władze skarbowe w ten sposób mogą w czasie rzeczywistym zbierać informacje o przeprowadzanych transakcjach, co może być wykorzystywane przy skuteczniejszym typowaniu podatników do kontroli.

Mimo to, wprowadzone przez ustawodawcę zachęty podatkowe wydają się zbyt skromne, aby tylko z tego powodu przyciągnąć podatników do dobrowolnego stosowania KSeF. Wyśrubowane warunki przyspieszonego zwrotu podatku VAT mogą doprowadzić do tego, że instytucja ta w praktyce gospodarczej będzie martwa. Należy jednak pozytywnie ocenić uproszczenia w zakresie wystawiania faktur korygujących, co może być sporym ułatwieniem dla podatników.

Pomijając aspekty fiskalne zmian, rządzący powinni wziąć też pod uwagę kwestie związane z cyberbezpieczeństwem. Wystawianie faktur wyłącznie za pomocą dedykowanego oprogramowania może skutecznie zakłócić obrót gospodarczy w wypadku ataku hakerskiego, poprzez blokadę systemu czy wypływ danych podatników. Rezygnacja ze standardowych form wystawiania faktur może doprowadzić również do wykluczenia cyfrowego drobnych przedsiębiorców.

Bartosz Przybysz  

Autor jest doradcą podatkowym w Kancelarii Mentzen.