Nowe technologie już bardzo dawno weszły do branży handlowej z przytupem. Trudno dziś znaleźć sklep internetowy czy stacjonarny, który nie opiera swojego cyklu sprzedażowego na rozwiązaniach IT. I nie dzieje się to bez powodu. Presja rośnie z każdej strony. Po pierwsze klienci ostrożniej wydają pieniądze, zmieniają nawyki zakupowe i coraz skrupulatniej porównują oferty. Jednocześnie drożeje energia, logistyka i praca. W efekcie sprzedawcy mają coraz mniejsze pole manewru i nie pozostaje im nic innego, jak automatyzować proste procesy i lepiej wykorzystywać czas pracowników. Bez technologii wielu rzeczy po prostu nie dałoby się dziś zrobić, w tym zapewnić obsługi klientów przez 24 godziny na dobę. Dotyczy to także personalizacji oferty w czasie rzeczywistym (rekomendacje produktowe w aplikacji, dynamiczne rabaty dopasowane do historii zakupów), jak również decyzji podejmowanych na podstawie danych, a nie przeczucia handlowca.

Krótko mówiąc, IT nie jest już osobną kategorią wydatków, stając się częścią niemal każdej inwestycji. Otwarcie salonu, wejście na nowy rynek, walka ze zwrotami, to w gruncie rzeczy projekty technologiczne, chociaż nikt ich tak nie nazywa.

– Przy walce o niskie, kilkuprocentowe marże proste sposoby na oszczędności już się wyczerpały. Technologia pozostaje jedną z niewielu dźwigni, które pozwalają skalować biznes bez powiększania zespołu – zauważa Maciej Bramson, dyrektor IT w Tatuum.

Skala omawianych wydatków robi wrażenie: szacuje się, że sieci handlowe przeznaczają na rozwiązania IT około 10–13 proc. swoich przychodów. Co oznacza, że mamy do czynienia z obszarem krytycznym.

– Najlepiej działające sieci handlowe są dziś w dużej mierze firmami technologicznymi. Technologia bowiem stała się warunkiem sprawnego prowadzenia handlu. Co więcej, retail coraz częściej wyznacza trendy także poza własnym sektorem, zwłaszcza w obszarze danych, automatyzacji i doświadczenia klienta – mówi Krzysztof Kośmider, Managing Director and Head of Retail & Fashion w Accenture.

Apetyt większy niż budżet

Sieci handlowe mają w tym roku ambitne plany inwestycyjne. Według Barometru Retail przygotowanego przez Future Mind, w sumie 38 proc. firm z sektora deklarowało zwiększenie nakładów na infrastrukturę IT, podczas gdy rok wcześniej takie deklaracje składało 24 proc. respondentów. Ograniczenie wydatków zapowiedziało zaledwie 10 proc. pytanych, zaś reszta planowała utrzymać budżety na dotychczasowym poziomie. Na szczycie listy życzeń znalazły się: rozwiązania oparte na AI (52 proc.), konsumenckie aplikacje mobilne (48 proc.), technologie chmurowe (43 proc.), platformy e-commerce (40 proc.) oraz zarządzanie danymi i analityka (38 proc.). Pytanie brzmi: ile z tych deklaracji przełożyło się na realne kontrakty?

– Kierunek się zgadza, ale inwestycje poszły ostrożniej, niż wynikało to z deklaracji. Jeśli chodzi o wykorzystanie sztucznej inteligencji , handel wypadł najlepiej ze wszystkich branż, w praktyce jednak w pierwszym półroczu kupowano głównie to, czego nie dało się dłużej odkładać ze względu na regulacje i dług technologiczny. Sztuczna inteligencja weszła bocznymi drzwiami, jako licencje i małe pilotaże, a nie duże inicjatywy – tłumaczy Maciej Bramson.

Zdaniem specjalistów AB, pierwsze półrocze potwierdziło prognozy Future Mind, choć handlowcy lidera polskiego rynku dystrybucji działają z dużą ostrożnością. Największe polskie sieci retail coraz mocniej konkurują ze sobą nie tylko ceną i dostępnością sklepów, lecz również jakością cyfrowego ekosystemu: e-commerce, aplikacji, analityki danych, personalizacji czy integracji online z offline. Największe zainteresowanie budzą dziś AI, automatyzacja i analityka danych, ale inwestycje są bardzo pragmatyczne.

– Retailerzy oczekują szybkiego i mierzalnego zwrotu, poprawy marży albo redukcji kosztów. Nie mamy obecnie boomu na wydatki IT, ale wyraźne przesunięcie budżetów w stronę technologii, które bezpośrednio wspierają biznes. W kolejnych kwartałach ten trend jeszcze bardziej się uwidoczni – mówi Tomasz Janik, Retail Director w AB.

Zdaniem integratora 

Krzysztof Kośmider, Managing Director and Head of Retail & Fashion, Accenture Krzysztof Kośmider, Managing Director and Head of Retail & Fashion, Accenture  

W nowoczesnych systemach sprzedaży zmiana nie polega na tym, że przybywa ekranów, terminali czy kiosków. Klienci są już wystarczająco oswojeni z technologią, by nie zachwycać się samym faktem, że coś jest cyfrowe. Oczekują przede wszystkim wygody, szybkości i spójności. Niezależnie od tego, czy kupują w sklepie, aplikacji, przez stronę internetową czy kiosk samoobsługowy, doświadczenie ma być proste i przewidywalne. Coraz istotniejszym elementem tego ekosystemu stają się asystenci zakupowi oparci na GenAI. Nie jesteśmy jeszcze w punkcie, w którym klienci powszechnie powierzą algorytmom podejmowanie decyzji zakupowych i finalizację transakcji. Już dziś GenAI może jednak przejąć najbardziej czasochłonne etapy procesu: wyszukiwanie produktów, porównywanie ich parametrów, sprawdzanie opinii, dostępności, ceny i warunków dostawy.

  
Przemysław Targosz, prezes zarządu, Jantar Przemysław Targosz, prezes zarządu, Jantar  

Adaptacja sztucznej inteligencji w polskich sieciach handlowych wkroczyła w fazę pragmatyczną, co wyraźnie wybrzmiało również podczas tegorocznego Jantar Retail Forum. AI przestało być traktowane jako nowinka marketingowa, a stało się twardym narzędziem optymalizacji. Najczęstsze i najbardziej efektywne zastosowanie znajduje ono obecnie w obszarze automatyzacji obsługi klienta i personalizacji oferty w aplikacjach mobilnych, ale rewolucja dotyka też zaplecza. Algorytmy analityki predykcyjnej doskonale sprawdzają się w prognozowaniu popytu, zarządzaniu zatowarowaniem magazynów oraz dynamicznym ustalaniu cen. Sztuczna inteligencja jest również sercem nowoczesnych systemów kasowych i wizyjnych, które zapobiegają stratom oraz ułatwiają bezobsługową weryfikację wieku czy asortymentu w strefach samoobsługowych.