Przestępcy wykorzystali wizerunki 121 znanych osób w Polsce

Przestępcy coraz częściej wykorzystują wizerunki znanych osób, by je zmanipulować do różnych oszustw – ostrzega NASK.

Jeszcze w drugiej połowie czerwca br. w zestawieniu znanych postaci, których wizerunki zostały w tym roku wykorzystane w oszustwach typu deepfake, były 84 nazwiska.

„Aktualnie jest już na tej liście ponad 120 pokrzywdzonych osób, głównie ze świata mediów, polityki, kultury i sportu” – mówi Joanna Gajewska z NASK z zespołu analizującego deepfake. – „To pokazuje dynamikę działań cyberprzestępców i różnorodność oszustw, dopasowanych do innych grup odbiorców”.

Prezydent, premier, prezes. Kogo najczęściej wybierają przestępcy

Filmy promujące fałszywe inwestycje to najczęstsze oszustwa wykorzystujące manipulacje z użyciem sztucznej inteligencji. W tej kategorii pułapek zwykle pojawiają się postacie polityków, na czele z prezydentem Andrzejem Dudą. Filmy z jego udziałem przerabiane są najczęściej – stanowią blisko 9 proc. wszystkich deepfake’ów wykrytych w 2024 r. – ustalił NASK.

Osobą, której wizerunek przestępcy wykorzystywali w 2024 r. niemal najczęściej zaraz po prezydencie, również do „promowania” oszustw finansowych, był dziennikarz i podróżnik – Wojciech Cejrowski (ponad 6 proc. odnotowanych filmów).

W lipcu br. do „reklamowania” oszukańczych inwestycji przestępcy najchętniej podszywają się pod premiera Donalda Tuska. W czerwcu br. odnotowano natomiast najwięcej filmów z wizerunkiem Rafała Brzoski, prezesa InPostu. W maju br. dominowały przeróbki wideo z influencerem Kamilem Labuddą (Buddą), rzekomo namawiającym do mobilnych gier hazardowych.

Każdy z nich cieszy się autorytetem w pewnej grupie odbiorców – to do nich przestępcy kierują swój przekaz.

Rozsądek najlepszą cyberochroną

Zdaniem NASK najważniejszą metodą zadbania o własne cyberbezpieczeństwo pozostaje zachowanie zdrowego rozsądku. Jeśli jakiś przekaz wzbudza wątpliwości, bo wydaje się aż zbyt piękny, żeby był prawdziwy – to prawdopodobnie mamy do czynienia z oszustwem.

Gdzie zgłaszać oszustwa

Instytut apeluje, by zgłaszać podejrzane adresy na incydent.cert.pl. Jeśli okażą się źródłem deepfake’ów czy innych zagrożeń, strona zostanie zablokowana po wpisaniu listę ostrzeżeń, prowadzoną przez działający w NASK zespół CERT Polska.

Oszustwa deepfake warto dodatkowo zgłaszać na adres: deepfake@nask.pl. Pomaga to ekspertom opracować narzędzia do automatycznej detekcji.

Lista 121 osób

NASK udostępnił listę 121 znanych osób, których wizerunki w 2024 r. wykorzystano w deepfake’ach – w oszustwach odnotowanych na Facebooku, TikToku, X i YouTube, adresowanych do polskich internautów.