Komisja Europejska zaprezentowała Europejski Pakiet Suwerenności Technologicznej – zestaw środków mających wzmocnić potencjał Europy w obszarach półprzewodników, sztucznej inteligencji, chmury obliczeniowej i oprogramowania open source.

-Nie możemy pozwolić sobie na uzależnienie od innych w kwestii technologii, które zapewniają działanie naszych szpitali, stabilność sieci energetycznych i bezpieczeństwo usług. Chodzi o ochronę naszych obywateli, obronę naszych interesów i prawo do samodzielnych wyborów. Europa ma talenty, doskonałe zaplecze badawcze, bazę przemysłową i jednolity rynek. Musimy wspólnie przekuć te atuty w suwerenność technologiczną – powiedziała przewodnicząca Komisji Ursula von der Leyen.

Pakiet obejmuje dwa projekty legislacyjne – Chips Act 2.0 oraz ustawę o rozwoju chmury i sztucznej inteligencji (Cloud and AI Development Act) – a także Strategię Open Source i Strategiczny Plan Działań na rzecz Cyfryzacji i AI w Sektorze Energetycznym.

Niezależność półprzewodnikowa jako fundament ambicji AI

Półprzewodniki są niezbędne zarówno dla rozwoju sztucznej inteligencji, jak i dla technologii używanych przez Europejczyków na co dzień. Obowiązujący od 2023 roku Chips Act był pierwszą odpowiedzią UE na krytyczne słabości globalnych łańcuchów dostaw. Europa nadal jednak w dużym stopniu zależy od państw trzecich w zakresie zaawansowanej produkcji i projektowania układów scalonych. Szacuje się, że komponenty związane z AI będą odpowiadać za ponad 70 proc. rynku półprzewodników do 2030 roku.

Chips Act 2.0 ma przyspieszyć procesy wydawania pozwoleń, pogłębić współpracę z partnerami o zbieżnych wartościach oraz wprowadzić nowe wyróżnienie – znak doskonałości dla europejskich regionów półprzewodnikowych. Przyjęte podejście ekosystemowe ma zbliżyć europejskich producentów układów do ich odbiorców i wykorzystać popyt ze strony rosnących sektorów: centrów danych, dostawców chmury i gigafabryk AI.

Budowa europejskich zdolności w chmurze i AI

Ustawa o rozwoju chmury i AI stanowi centralny element Planu Działań na rzecz Kontynentu AI. Jej celem jest potrojenie pojemności centrów danych w Europie w ciągu pięciu do siedmiu lat. Regulacja ma usprawnić warunki wdrażania centrów danych w całej UE, ze szczególnym naciskiem na obiekty wysoce zrównoważone i innowacyjne. Wprowadzi też jednolite ogólnounijne ramy oceny suwerenności w obszarze chmury i AI, przy jednoczesnym utrzymaniu otwartości większości rynku dla partnerów o zbliżonych wartościach.

Autonomia cyfrowa przez otwarte oprogramowanie

W Europie działa ponad trzy miliony twórców oprogramowania open source. Strategia Open Source ma wzmocnić ten potencjał i rozwinąć suwerenne rozwiązania cyfrowe w priorytetowych obszarach: chmurze, AI, technologiach internetowych, cyberbezpieczeństwie i półprzewodnikach.

Strategia zakłada też szersze wykorzystanie otwartego oprogramowania w administracji publicznej – przez wytyczne dotyczące zamówień i upowszechnianie dobrych praktyk oraz wsparcie standardów i interoperacyjności, między innymi w ramach inicjatywy Open Internet Stack.

Cyfryzacja energetyki przy zachowaniu jej zrównoważonego charakteru

Strategiczny Plan Działań na rzecz Cyfryzacji i AI w Sektorze Energetycznym odpowiada na dwa wyzwania jednocześnie: rosnącą presję wysokich cen energii na konkurencyjność przemysłu i budżety gospodarstw domowych oraz zwiększone zapotrzebowanie na energię elektryczną ze strony rozwijającej się infrastruktury cyfrowej. Plan zakłada zrównoważone i przejrzyste włączenie centrów danych do europejskiego systemu energetycznego, przyspieszenie wdrażania inteligentnych sieci elektroenergetycznych, a także upowszechnienie liczników zdalnego odczytu, które mają dać konsumentom większą kontrolę nad zużyciem energii i przyczynić się do obniżenia rachunków. Przewidziano również budowę suwerennych i bezpiecznych modeli AI dla sektora energetycznego, trenowanych na europejskich danych i tworzonych przez europejskie firmy.

Dalsze kroki

Projekty legislacyjne wejdą w życie po negocjacjach z Parlamentem Europejskim i Radą UE. Komisja planuje w lipcu ogłosić nabór wniosków dotyczących gigafabryk AI. Zapowiedziano również konsultacje z państwami członkowskimi, Grupą Europejskiego Banku Inwestycyjnego i innymi interesariuszami w sprawie ustanowienia europejskich instrumentów kapitałowych na potrzeby finansowania ambicji suwerennościowych w obszarze technologii.