Autorzy raportu uważają, że pracownicy tracą bowiem możliwość zdobywania doświadczenia potrzebnego, by z czasem stać się ekspertami. Nazywają to zjawisko „złamaną drabiną kompetencji” (broken skills ladder) -AI coraz częściej przejmuje rutynowe zadania, które dotąd pozwalały pracownikom budować kompetencje na wczesnym etapie kariery.

Z danych Deloitte wynika, że w 2025 roku dostęp pracowników do narzędzi AI wzrósł o 50%. Jednocześnie analiza amerykańskich ofert pracy z lat 2022–2025 pokazała, że firmy zatrudniają coraz mniej młodszych specjalistów ds. analizy danych, programistów i przedstawicieli podobnych zawodów, podczas gdy popyt na doświadczonych specjalistów utrzymuje się na stabilnym poziomie.

Problem w tym, że AI przejmuje właśnie te powtarzalne zadania, dzięki którym pracownicy uczyli się w praktyce. Organizacje wciąż potrzebują wysoko wykwalifikowanych ekspertów, ale ścieżka dojścia do tego poziomu staje się coraz mniej klarowna. Deloitte przeanalizował blisko 19 tysięcy zadań wykonywanych w miejscu pracy i wykazał, że AI najczęściej automatyzuje pracę związaną z rozwojem kompetencji na poziomie podstawowym i średnim, podczas gdy zadania wymagające wyższego poziomu osądu i eksperckiej wiedzy wciąż pozostają domeną ludzi.


Badanie sugeruje, że efekty tego zjawiska są już widoczne – 72% pracowników i 73% kadry zarządzającej uważa, że organizacje powinny stwarzać więcej okazji do zdobywania praktycznego doświadczenia. Jednocześnie wielu pracodawców przyznaje, że nowo zatrudnione osoby nie mają doświadczenia potrzebnego do wykonywania coraz bardziej złożonych zadań.

Dobrym przykładem jest branża programistyczna. Narzędzia AI potrafią generować podstawowy kod i wykonywać rutynowe zadania programistyczne, ale firmy wciąż potrzebują doświadczonych inżynierów zdolnych do projektowania złożonych systemów, dbania o bezpieczeństwo i podejmowania decyzji technicznych, a tych umiejętności nie da się nabyć inaczej niż przez lata praktyki.

Zdaniem Deloitte ten sam problem dotyczy myślenia krytycznego, rozwiązywania problemów, osądu i podejmowania decyzji, kompetencji, które kształtują się dzięki powtarzalności, informacji zwrotnej i doświadczeniu zdobywanemu w praktyce.